KVKK İhlali Nedeniyle Tazminat Davası

Kişisel Verileri Koruma Kanunu (KVKK), günümüz dijital çağında bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması adına hayati bir öneme sahiptir. KVKK'nın amacı, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere temel hak ve özgürlükleri korumak ve veri sorumlularının yükümlülüklerini belirlemektir. Bu kanunun ihlali durumunda ise, bireylerin KVKK tazminat davası açma hakkı doğmaktadır. Bu makalede, KVKK ihlali nedeniyle açılabilecek tazminat davalarının hukuki boyutunu, Yargıtay uygulamasını ve sürecin nasıl işlediğini detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Hukuki Boyut

KVKK ihlali nedeniyle tazminat davası, 6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu'nun (KVKK) yanı sıra, Türk Medeni Kanunu (TMK) ve Borçlar Kanunu (BK) hükümleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. KVKK'nın 11. maddesi, ilgili kişilere kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme, verilerin işlenme amacını ve amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme gibi bir dizi hak tanımaktadır. Bu hakların ihlali, KVKK'nın 13. maddesi uyarınca veri sorumlusuna başvurma hakkını, bu başvuruya rağmen ihlalin devam etmesi halinde ise KVKK'nın 14. maddesi uyarınca Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na (Kurul) şikayette bulunma imkanını doğurur. Ancak, tazminat davası açılabilmesi için, sadece KVKK'nın ihlal edilmiş olması yeterli değildir. Aynı zamanda, bu ihlal nedeniyle bir zararın meydana gelmiş olması gerekmektedir. Bu zarar, maddi veya manevi olabilir. Maddi zarar, ihlal nedeniyle kişinin malvarlığında meydana gelen azalmayı ifade ederken, manevi zarar ise kişinin kişilik haklarına yapılan saldırı nedeniyle duyduğu acı, elem ve üzüntüyü ifade eder. Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında da kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, verilmesi veya ele geçirilmesi suç olarak düzenlenmiştir. TCK'nın 135. maddesi, hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Aynı şekilde, TCK'nın 136. maddesi, hukuka aykırı olarak kişisel verileri veren, yayan veya ele geçiren kimseye de aynı cezayı öngörmektedir. Bu suçların işlenmesi halinde, mağdur olan kişi hem ceza davası açma hem de tazminat davası açma hakkına sahiptir. Önemle belirtmek gerekir ki, KVKK ihlali nedeniyle tazminat davası açabilmek için, veri sorumlusunun kusurlu olması şart değildir. KVKK'nın 12. maddesi, veri sorumlusuna, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek amacıyla gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri alma yükümlülüğü yüklemektedir. Bu tedbirlerin alınmamış olması veya yetersiz olması halinde, veri sorumlusu kusursuz olsa dahi tazminat sorumluluğu doğabilir.

Yargıtay Uygulaması

Yargıtay, KVKK ihlali nedeniyle açılan tazminat davalarında, ihlalin niteliğini, ihlalin süresini, ihlalden etkilenen kişi sayısını ve veri sorumlusunun kusurunu dikkate alarak tazminat miktarını belirlemektedir. Yargıtay kararlarında, özellikle hassas nitelikteki kişisel verilerin (sağlık bilgileri, dini inançlar, siyasi düşünceler vb.) hukuka aykırı olarak işlenmesi halinde, daha yüksek miktarda tazminata hükmedildiği görülmektedir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2019/1332 E., 2020/350 K. sayılı kararında, bir bankanın müşterisinin kişisel verilerini hukuka aykırı olarak üçüncü kişilerle paylaşması nedeniyle açılan tazminat davasında, müşterinin manevi tazminat talebi kabul edilmiştir. Kararda, bankanın müşterisinin güvenini kötüye kullandığı ve bu durumun müşterinin kişilik haklarına saldırı oluşturduğu belirtilmiştir. Yine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2017/4336 E., 2019/5479 K. sayılı kararında, bir şirketin çalışanlarının kişisel verilerini hukuka aykırı olarak işlemesi nedeniyle açılan tazminat davasında, çalışanların manevi tazminat talebi kabul edilmiştir. Kararda, şirketin çalışanlarının özel hayatının gizliliğini ihlal ettiği ve bu durumun çalışanların kişilik haklarına saldırı oluşturduğu belirtilmiştir. Yargıtay'ın bu ve benzeri kararları, KVKK ihlali nedeniyle açılan tazminat davalarında, ihlalin ciddiyetinin ve ihlalden etkilenen kişinin duyduğu üzüntünün tazminat miktarının belirlenmesinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Süreç Nasıl İşler?

KVKK ihlali nedeniyle tazminat davası açma süreci aşağıdaki adımları içermektedir: 1. **İhlalin Tespiti:** Öncelikle, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlendiğinin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu tespit, veri sorumlusunun faaliyetleri incelenerek veya Kurul'a yapılan şikayetler sonucunda yapılabilir. 2. **Veri Sorumlusuna Başvuru:** İhlalin tespit edilmesinin ardından, öncelikle veri sorumlusuna başvurarak ihlalin giderilmesi talep edilmelidir. Bu başvuru, yazılı olarak yapılmalı ve ihlalin detayları açıkça belirtilmelidir. 3. **Kurul'a Şikayet:** Veri sorumlusuna yapılan başvuruya rağmen ihlal giderilmezse veya veri sorumlusu tarafından verilen cevap tatmin edici bulunmazsa, Kurul'a şikayette bulunulabilir. Kurul, şikayeti inceleyerek ihlalin varlığını tespit ederse, veri sorumlusuna idari para cezası verebilir veya diğer yaptırımlar uygulayabilir. 4. **Tazminat Davası Açılması:** Hem veri sorumlusuna başvuru yapılması hem de Kurul'a şikayette bulunulması, tazminat davası açma hakkını engellemez. Kişisel verileri hukuka aykırı olarak işlenen kişi, maddi veya manevi zararının tazmini için dava açabilir. 5. **Delillerin Toplanması:** Tazminat davası açılırken, ihlalin varlığını ve zararın meydana geldiğini ispatlayacak delillerin toplanması önemlidir. Bu deliller, veri sorumlusunun faaliyetlerine ilişkin belgeler, Kurul kararları, tanık ifadeleri veya diğer deliller olabilir. 6. **Davanın Takibi:** Tazminat davası, genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılır. Dava süresince, delillerin sunulması, tanıkların dinlenmesi ve bilirkişi incelemesi gibi işlemler yapılır. Mahkeme, yapılan inceleme sonucunda ihlalin varlığını ve zararın meydana geldiğini tespit ederse, tazminata hükmeder.

Sıkça Sorulan Sorular

**1. KVKK ihlali nedeniyle ne tür tazminat talep edilebilir?** KVKK ihlali nedeniyle hem maddi hem de manevi tazminat talep edilebilir. Maddi tazminat, ihlal nedeniyle malvarlığınızda meydana gelen azalmayı karşılamayı amaçlarken, manevi tazminat ise ihlal nedeniyle duyduğunuz acı, elem ve üzüntüyü gidermeyi amaçlar. **2. Tazminat davası açma süresi ne kadardır?** KVKK ihlali nedeniyle tazminat davası açma süresi, zararın ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde zararın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıldır. **3. KVKK ihlali nedeniyle tazminat davası açmak için bir avukata ihtiyacım var mı?** Tazminat davası açmak için bir avukata ihtiyacınız olmasa da, davanın karmaşık hukuki süreçleri ve delillerin toplanması gibi konularda profesyonel destek almak, davanın başarıyla sonuçlanması açısından önemlidir. Detaylı bilgi ve hukuki destek için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.